Anlatım Özelliklerine göre Cümleler

Cümlede AnlamTürkçe9. Sınıf

Öznel Anlatım Cümleleri

Kişisel duygu, düşünce ve yorumlar içeren, göreceli yargılar ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Fikir adamı yazdıklarına canlı bir şekil verebiliyorsa o zaman yaşar.

Örnek

Umut, insanı diri tutan en önemli güçtür.

Nesnel Anlatım Cümleleri

Genel kanı niteliği taşıyan, kişisel değerlendirme içermeyen cümlelerdir.

Örnek

Evin bahçe kapısı ormana açılıyordu.

Örnek

Romanın bazı bölümlerinde olaylar tek bir kahramanın ağzından anlatılıyor.

Doğrudan Anlatım Cümleleri

Başkasına ait bir sözün ağızdan çıktığı gibi aktarılmasıdır.

Örnek

Yahya Kemal ana dilimiz olan Türkçeye olan sevgisini “Bu dil ağzımda annemin ak sütüdür.” sözüyle ifade eder.

Örnek

Deniz kenarında ev yapan çok dalga görür, der Mevlana.

Dolaylı Anlatım Cümleleri

Başkasına ait bir sözün yeni bir cümleye dahil edilerek birtakım değişikliklerle aktarılmasıdır.

Örnek

Başarısında en büyük payın annesine ait olduğunu söyledi.

Örnek

Polis, suçluların en kısa sürede yakalanacağını söyledi.

İçerik Cümleleri

Bir eserde ne anlatıldığıyla ilgili yargılar içeren cümlelerdir.

Örnek

Ateşten Gömlek Peyami’nin günlüğünden, Türk Kurtuluş Savaşı sırasındaki anılarından oluşmaktadır.

Örnek

Dizelerinde memleket özlemini dile getirmiş.

Üslup (Biçem) Cümleleri

Yazarın anlatım tarzıyla (dili kullanma şekli, söyleyiş özelliği vb.) ilgili cümlelerdir.

Örnek

Eserlerinde kullandığı devrik cümleler ile anlatımı sıkıcılıktan kurtarmış.

Örnek

Şair, ses düzeni bakımından birbirlerine yakın ve müsikî değeri olan kelimeleri aynı mısra içerisinde kullanmayı tercih etmiş.

Tanım Cümleleri

Bir kavramın veya varlığın niteliklerini tarif eden, belirten, açıklayan cümlelerdir. “Bu nedir, bu kimdir?” sorularına cevap verir.

Örnek

Nomofobi; cep telefonuna erişememe, cep telefonundan iletişim kuramama ve bu cihazlardan mahrum kalma korkusudur.

Örnek

Töre komedileri, toplumların bazı törelerini konu alan ve bunların gülünç yanlarını dikkatlere sunan oyunlardır.

Kinayeli Anlatım Cümleleri

Söylenen sözün, alay etme, iğneleme gibi amaçlarla tam tersini ifade edecek şekilde kullanılmasıdır.

Örnek

O kadar çalışkan ki hiçbir işi zamanında bitiremiyor.

Örnek

Bu hızla yürürsek yarın sabaha eve varırız.

Aşamalı Durum Cümleleri

Birdenbire değil de süreç içinde yavaş yavaş değişen durumu ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Küresel ısınmanın dünya üzerindeki olumsuz etkileri günden güne belirginleşiyor.

Örnek

İstanbul gün geçtikçe kalabalılaşıyor.