Kavramlar ve Duygular

Cümlede AnlamTürkçe9. Sınıf

Olasılık Cümleleri

Bir olayın, durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin kesin olarak belli olmamasıdır.

Örnek

Beni bu şehirde bir daha görmeyebilirsiniz.

Örnek

Sınavda bu konudan daha fazla soru gelebilir.

Tahmin Cümleleri

Bazı kanıtlara dayanılarak bir olayın, bir durumun nasıl gerçekleşeceğine dair fikir yürütülmesidir.

Örnek

Bu yıl su sıkıntısı yaşayacağımızı düşünüyorum.

Örnek

Voleybol turnuvasını bizim okul kazanacak bence.

Sitem Cümleleri

Bir kimseye, yaptığı bir hareketin veya söylediği sözün üzüntü, alınganlık, kırgınlık uyandırdığının öfkelenmeden belirtildiği cümlelerdir.

Örnek

Hani iyi günde, kötü günde hep beraber olacaktık?

Örnek

Beni araman için hasta olmam mı gerekiyordu?

Yakınma Cümleleri

Kişinin bir olaydan, durumdan sızlanarak şikâyet ettiği cümlelerdir.

Örnek

Bir de verdiği sözü tutmayı becerebilse.

Örnek

Ne yazık ki gençlerin kitap okuma oranı istediğimiz seviyede değil.

Hayıflanma Cümleleri

Kişinin eline geçen bir fırsatı değerlendirememesi nedeniyle kendi kendine üzülmesini ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Keşke öğretmenimi dinleyip derslerime düzenli çalışsaydım.

Örnek

Zamanında köye bir ev yaptırsaymışım ne güzel olurmuş.

Pişmanlık Cümleleri

Yapılan bir işin, davranışın olumsuz sonucunun görülerek üzüntü duyulduğunun ifade edildiği cümlelerdir.

Örnek

Maçta çok fazla koşmasaydım bu kadar yorulmazdım.

Örnek

Keşke o ağır sözleri sana söylemeseydim.

Tasarı Cümleleri

Yapılması düşünülenleri, geleceğe dair planlamaları ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Konu özetini bu akşam tamamlamayı düşünüyorum.

Örnek

Severek okuduğum romanları sevdiklerime hediye etmeyi planlıyorum.

Eşitlik Cümleleri

Karşılaştırılan iki ya da daha fazla unsur arasında eşitlik olduğu anlamını taşıyan cümlelerdir.

Örnek

Elmayı ortadan ikiye bölerek kardeşler arasında paylaştırdı.

Örnek

Paranın yarısını bankaya yatırdı, geri kalanıyla bir arsa aldı.

Öneri Cümleleri

Herhangi bir konuda yol gösterip bilgi ve fikir verme, tavsiyede bulunma anlamı içeren cümlelerdir.

Örnek

Araba kullanırken cep telefonu kullanılmaması kazaların önüne geçecektir.

Örnek

Sınav kitapçığındaki uyarıları okusanız iyi olur.

Ön Yargı Cümleleri

Bir durum veya olayla ilgili önceden edinilmiş olumlu veya olumsuz cümlelerdir.

Örnek

Yeni yazdığı roman ilki kadar ilgi görmeyecek.

Örnek

Yaptıklarından sonra yine onu affedecek.

Öz Eleştiri Cümleleri

Kişinin kendisini eleştirdiği cümlelerdir.

Örnek

Şimdi düşündüğümde gençlik yıllarımda verdiğim tepkilerin aşırı olduğunu görüyorum.

Gerçekleşmemiş Beklenti Cümleleri

Bir beklentinin olumlu sonuçlanmadığını ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Bu kış yağış çok olur sanmıştım.

Kanıksama Cümleleri

Kişinin tekrarlanan olumsuz durumlara alıştığını ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Okuyucu onun sivri dilini artık umursamıyordu.

Küçümseme Cümleleri

Hor görmeyi, küçük görmeyi ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Bu öyküyü ilkokul öğrencisi bile yazar.

Azımsama Cümleleri

Bir şeyin beklenenden az bulunmasını ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Onca emeğin maddi karşılığı senin gözünde bu kadar mı?

Varsayım Cümleleri

Gerçekte olmayan bir durumun varmış gibi ya da olan bir durumun yokmuş gibi kabul edilerek anlatılmasıdır.

Örnek

Diyelim ki üniversiteyi kazandığını öğrenirsin, ilk kimi ararsın?

Saptama Cümleleri

Bir durumu şüphe götürmeyecek şekilde ortaya koymaktır.

Örnek

Ahmet Rasim eserlerinde İstanbul Türkçesini kullanır.

Dilek / İstek Cümleleri

Bir dileği, bir isteği ifade eden cümlelerdir.

Örnek

Yağmur yağsa, tabiat suya doysa...