flowchart TD
A[SIFAT (ÖN AD)]
A --> B[İsimleri renk, durum, biçim yönünden niteleyen veya soru, sayı, belgisizlik ve işaret yönünden belirten sözcüklerdir.]
B --> C[Niteleme Sıfatları]
B --> D[Belirtme Sıfatları]
D --> E[İşaret Sıfatı]
D --> F[Soru Sıfatı]
D --> G[Belgisiz Sıfat]
D --> H[Sayı Sıfatları]
H --> H1[1. Asıl sayı sıfatı]
H --> H2[2. Sıra sayı sıfatı]
H --> H3[3. Üleştirme sayı sıfatı]
H --> H4[4. Kesir sayı sıfatı]
H --> H5[5. Topluluk sayı sıfatı]
bazı insanlar
Bazı insanlar kabadır.
Gençlere her zaman destek olmalıyız.
Görevi: İsimleri renk, durum, biçim yönünden niteler.
Özelliği: “Nasıl?” sorusuna cevap verir.
Durgun sularda yapayalnızdık.
Köşeli masayı seçtim.
Görevi: İsimleri işaret yoluyla belirtir.
Özelliği: “Hangi?” sorusuna cevap verir.
“bu, şu, o” sözcükleri işaret sıfatı olarak kullanılır.
Bu kelimeyi hep sevmişimdir.
Şu saatler bir geçse…
O yol her zaman tehlikelidir.
Görevi: İsimleri soru yoluyla belirtir.
Özelliği: “ne, nasıl, nice, ne gibi, ne biçim, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne türlü” sözcükleri soru sıfatı olarak kullanılır.
Nice insanlar geçti buradan?
Kaçıncı ayrılık?
Hangi yöne bakacağım?
Görevi: İsimleri kesinlik olmadan belirtir.
Özelliği: “birkaç, bütün, bir, birçok, birtakım, bazı, her, hiçbir, herhangi bir” sözcükleri belgisiz sıfat olarak kullanılır.
Birkaç gün sonra döneceğim.
Herhangi bir yerde buluşabiliriz.
Birçok kayak merkezi kapandı.
Görevi: İsimleri sayı yönünden belirtir.
Türleri:
İki elma ile doymuş.
İkinci elbise daha güzeldi.
İkiser ceviz düştü her birimize.
Dörde bir hisse ile ortak oldum.
İkiz kardeşleri olacakmış.
"bu, şu, o" sözcükleri bir ismi belirtirse işaret sıfatı, bir ismin yerine kullanılırsa işaret zamiri olarak da kullanılabilir. Bu sözcükler kişi zamiri de olabilir.
"Bir" sözcüğü hem niteleme sıfatı hem belgisiz sıfat hem de sayı sıfatı olarak kullanılabilir.
| | | | Küçültme | |
Sıfatlarda küçültme “-cik., -ce, -(i)msi, -(i)mtırak” ekleriyle yapılır.
Minicik bir kapıdan içeri girdik. Kumralca bir kadın elinde tasla bize bakıyordu. Sarımsı bir halı yerde seriliydi.
Sıfatların anlamını güçlendirmek için "m,p,r,s" ünsüzleriyle, ikilemelerle ve "mi" soru ekiyle pekiştirme yapılabilir.
Simsiyah bir gecenin ortasındayım. ("m" ünsüzü kullanılarak) Tatlı tatlı sözlerle beni oyalamaya çalışıyordu. (İkileme kullanılarak) Şirin mi şirin bir evi vardı. ("mi" soru eki kullanılarak) |
Pekiştirilen sözcük ismi nitelerse sıfat, fiili nitelerse zarf, çekim eki alırsa isim olur.
-Yapayalnız bir insandı her limanda. (sıfat) -Gittiği yerde hep yapayalnızdı. (isim) -Herkes gidince yapayalnız kalmıştı. (zarf)
Yapım eki almaz.
Biz ilk durakta inelim.
Yapım eki alır.
Kiralık ev arıyoruz.
İki sözcüğün birleşmesiyle oluşur.
Birleşik sıfatlar ikiye ayrılır:
Canciğer dost olmuşlar.
Biraz zaman gerekiyor.
Aşağıdaki yollarla oluşturulur:
-lı/-lik/-sız eki getirerekO mavi gözlü bir devdi.
Üç kuruşluk işi için değmez.
Salonu büyük bir ev aldılar.