Uzun deneyim ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikteki sözlerdir.
Toplumun değer yargılarını yansıtır ve öğüt verirler. Anonimdir. Kısa ve özlü sözlerdir. Gerçek, mecaz hem gerçek hem mecaz anlamlı olabilir. Dizilişleri değiştirilemez. Kelimelerin yerine eş anlamlısı kullanılamaz.
Gerçek anlamlı atasözü:
Gerçek anlamlı atasözü:
Gerçek-mecaz anlamlı atasözü:
Genellikle gerçek anlamından az çok ayrı, ilgi çekici bir anlamı olan kalıplaşmış söz öbekleridir.
Öğüt vermezler. Anonimdir. Kısa ve özlü sözlerdir. Mecaz anlamlıdır, gerçek anlamını koruyan deyimler de vardır. Dizilişleri değiştirilemez. Kelimelerin yerine eş anlamlısı kullanılamaz.
Mastar hâlinde, mecaz anlamlı deyim
Mastar hâlinde, mecaz anlamlı deyim:
Aralarında çeşitli ilgiler bulunan iki sözcüğün yan yana kullanılması sonucu oluşan kalıplaşmış söz söz öbekleridir.
Aynı ya da yansıma sözcüğün tekrarıyla; anlamdaş, yakın anlamlı, zıt anlamlı, biri anlamlı diğeri anlamsız, ikisi de anlamsız sözcüklerle oluşturulabilir.
Aynı sözcüğün tekrarı ile oluşan ikileme
Yansıma sözcüğün tekrarı ile oluşan ikileme
Yakın anlamlı sözcüklerle oluşmuş ikileme
Biri anlamlı diğeri anlamsız kelimeden oluşan ikileme
İkisi de anlamsız kelimeden oluşan ikileme