Mecazımürsel (Ad Akarması): Benzetme amacı güdülmeden bir sözün başka bir söz yerine kullanılmasıdır.
Tabağını bitirmeden masadan kalkma.
Mersin'e bir yük gemisi yanaştı.
Haberi duyunca tüm kasaba üzüldü.
Mehmet Akif'i her okuyuşumda ayrı zevk alırım.
Bu hafta her gün bereket yağdı.
Batı, bizi bu konuda destekledi.
| Duyular Arası Aktarma | İnsandan Doğaya Aktarma | Doğadan İnsana Aktarma | Doğadan Doğaya Aktarma |
|---|---|---|---|
| Yumuşak sesiyle herkesi etkiledi. | Kaptan tayfalara esip gürledi. | Ağaçların kuşlarla dostluğu hiç bitmez. | Yıllar durmadan akıyor. |
Dolaylama: Bir sözcükle anlatılabilecek kavramın birden çok sözcükle anlatılmasıdır.
Güzel Adlandırma: İnsanlarda korku uyandıran veya uğrusuzluk olduğuna inanılan durum ve varlıkları daha güzel çağrışımlar uyandıracak başka sözcüklerle adlandırmadır.
Kinaye: Bir sözün mecaz anlamını kastederek hem gerçek hem mecaz anlamda kullanılmasıdır.
Eli açık insanların gönlünün iyilikle dolu olduğuna inanırım.
Tariz: Bir sözün tersini kastedecek biçimde kullanılmasıdır.
Aferin, sınava çok çalıştığınız notlarınızdan belli.
Benzetme: Aralarında türlü yönlerden ilgi bulunan iki şeyden benzerlik bakımından güçsüz olanla güçlü olanı karşılaştırarak anlatmaktır.
Gözüne mil çekilmiş bir âmâ gibi evler.
Somutlama: Soyut bir kavramın benzetme, kişileştirme yoluyla veya deyimler aracılığıyla somut sözcüklerle ifade edilmesidir.
Umut yediğim ekmek, içtiğim sudur.
Anlam İyileşmesi:
Emek İlk anlam: Eziyet, acı Kazandığı anlam: Özenle yapılan iş.
Anlam Kötüleşmesi:
Örnek Bayağı İlk anlam: Eskisi gibi Kazandığı anlam: Kalitesiz, adi.
Anlam Genişlemesi:
Ödül İlk anlam: Güreş sonrası verilen mükafat. Kazandığı anlam: Her türlü başarıdan sonra verilen mükâfat.
Anlam Daralması:
Erik İlk anlam: Çekirdekli küçük meyvelere verilen ad.
Kazandığı anlam: Sadece bir meyvenin adı.