Zarf

Biçim BilgisiTürkçe9. Sınıf

Fiil, fiilimsi, sıfat ve kendi türünden sözcükleri; zaman, durum, yer-yön, ölçü ve soru yönünden belirten, sınırlayan sözcüklerdir.

Örnek
  • Bir şey söylemeden yerinden usulca kalktı. (Durum zarfı)
  • Çözeceğim sorular henüz bitmedi. (Zaman zarfı)
  • Akşamın bu saatlerini pek severim. (Miktar zarfı)
  • Dün bahçeyi düzenlemek için aşağı indik. (Yer-yön zarfı)
  • Gözlerime baka baka bunu nasıl dersin? (Soru zarfı)
Dikkat

Zarflar her zaman fiilleri etkisi altına almaz, fiilimsi, sıfat ve başka bir zarfı da etkileyebilir.

  • Bugün çok yoruldum. (Fiili etkilemiş.)
  • Bu işe bilinçli hazırlanmak zorundayız. (Fiilimsiyi etkilemiş.)
  • En taze yeşillik burada satılır. (Sıfatı etkilemiş.)
  • Sınavlarına daha iyi çalıştı. (Zarfı etkilemiş.)

Zarf Türleri

1. Durum Zarfları

Bir fiilin ya da fiilimsinin anlamını durum bakımından belirten zarflardır.

"Nasıl?" sorusu fiil ya da fiilimsiye yöneltildiğinde alınan cevap durum zarfıdır.

Örnek

Yeni gelenlerle güzel konuşmak istiyordu.

Çocuk okula yürüyerek geliyordu.

Bunların karşılığını mutlaka göreceksiniz.

Dünkü soruları heyecandan yapamadım.

Dikkat

Nasıl sorusu isme yöneltildiğinde alınan cevap sıfat, fiile sorulduğunda ise alınan cevap zarf olur.

2. Zaman Zarfları

Fiilleri zaman yönünden belirten zarflardır.

"Ne zaman?" sorusu fiile yöneltildiğinde alınan cevap zaman zarfıdır.

Örnek

Annemle her sabah yürüyüşe gideriz.

3. Yer-Yön Zarfları

Fiilleri ve fiilimsileri yer-yön bakımından belirten zarflardır.

"Ne yöne?" sorusu fiil ya da fiilimsilere yöneltildiğinde alınan cevap yer-yön zarfıdır.

Örnek

Haberi aldığım gibi aşağı indim. (Yer-yön zarfı)

Dikkat

Yer-yön bildiren sözcükler cümlede zarf, isim ve sıfat olabilir. Fiilleri, filimsileri, yer-yön bakımından belirtirse zarf, isim çekim eklerinden birini alırsa isim, bir ismin önünde onu belirtmek için kullanılırsa sıfat olur.

  • Aşağı yolda trafik yoğun. (Sıfat)
  • Olan biteni öğrenmek için aşağı indi. (Zarf)
  • Aşağıda çok fazla gürültü vardı. (İsim)

4. Miktar (Azlık-Çokluk) Zarfları

Fiillerin, fiilimsilerin, sıfatların ya da başka zarfların anlamlarını ölçü bakımından belirten zarflardır. "Ne kadar?" sorusu fiil, fiilimsi, sıfat ve zarflara yöneltildiğinde alınan cevap miktar zarfıdır. Fiillerin, fiilimsilerin, sıfatların ya da başka zarfların anlamlarını ölçü bakımından belirten zarflardır. "Ne kadar?" sorusu fiil, fiilimsi, sıfat ve zarflara yöneltildiğinde alınan cevap miktar zarfıdır.

Örnek
  • Bugün çok çalıştım. (Fiili belirten miktar zarfı)
  • Her gün daha hızlı okudum. (Zarfı belirten miktar zarfı)
  • En doğru yol bu sanırım. (Sıfatı belirten miktar zarfı)

5. Soru Zarfları

Fiil ya da fiilimsileri soru yoluyla belirten zarflardır.

Örnek
  • Düşündüklerini neden söylemedin? (Soru zarfı)
  • Arkadaşlarınla ne zaman buluşacaksın? (Soru zarfı)

Soru anlamlı bazı sözcükler bir isme yönelik kullanıldığında soru sıfatı olur.

Örnek
  • Kitaptaki nasıl bir soru? (Soru sıfatı)
  • Okula nasıl gidiyorsunuz? (Soru zarfı)

Ne sözcüğü soru zamiri, soru sıfatı, soru zarfı olarak kullanılabilir.

Örnek
  • Dışarıda ne duruyorsun? (Soru zarfı)
  • Bütün bu söylediklerimden ne anladın? (Soru zamiri)
  • Siz ne işler çeviriyorsunuz? (Soru sıfatı)

Zarflarda Pekiştirme

Genellikle pekiştirme ünsüzleri ve ikilemeler kullanılarak pekiştirme yapılır.

Örnek
  • Elleri soğuktan mosmor olmuştu.
  • Dışarıda şakır şakır yağmur yağıyordu.

Pekiştirilmiş sözcükler ismi etkilerse sıfat, fiil ya da fiilimsiyi etkilerse zarf olur.


Yapılarına Göre Zarflar

  1. Basit Zarflar

Yapım eki almayan, herhangi bir sözcükle birleşmeyen zarflardır.

  1. Türemiş Zarflar

Yapım eki alan zarflardır.

  1. Birleşik Zarflar

İki sözcüğün birleşmesiyle oluşan zarflardır.